Không cần đọc hết trang này một lần. Nếu bạn chưa biết vì sao quân lật, hãy sang trang luật, làm theo hình nước đầu của đen, rồi quay lại và chỉ đọc phần 60 giây trước khi mở cùng bốn câu hỏi trước mỗi nước. Chơi được ba ván thì hãy đọc tiếp số nước đi và quân biên trống. Khi chơi hết ván đều đặn, lúc đó mới học chẵn lẻ của vùng trống.

Tầng 1: 60 giây trước khi mở, đủ để chơi ván này

  1. Bàn 8×8, bốn quân giữa, đen đi trước. Lúc mở, d4 và e5 là trắng, e4 và d5 là đen. Sau đó chỉ đặt quân mới vào ô trống, không dời quân đã có.
  2. Nước hợp lệ phải lật được quân. Ô bạn chọn phải kẹp quân đối thủ trên ngang, dọc hoặc chéo, giữa quân mới và một quân của bạn. Quân bị kẹp đổi màu ngay.
  3. Hết ô hợp lệ thì bỏ lượt. Đến lượt bạn mà không còn chấm nào thì phải giao lượt. Bàn còn nước hợp lệ thì không được cố ý bỏ.
  4. Cuối ván đếm quân. Cả hai không đi được nữa thì đếm quân đen và quân trắng trên bàn. Bên nhiều hơn thắng. Ô trống không tính điểm.

Nhớ bốn điều này là mở ván được. Ván đầu tạm chưa cần quân biên trống hay chẵn lẻ. Chỉ làm hai việc: đặt vào ô có chấm, và trước mỗi nước liếc bốn góc. Đường kẹp còn chưa chắc thì xem nước đầu có hình. Muốn thử ngay thì mở ván với AI.

Tầng 2: trước khi đặt, dùng bốn câu để chặn nước vội

  1. Có góc chắc để lấy không? Góc chỉ có ba hướng kề. Lấy được thì rất khó bị lật lại. Góc còn trống mà bạn kẹp hợp lệ được thì hãy xét nó trước.
  2. Nước này có rơi vào ô X hoặc ô C cạnh góc còn trống không? Góc còn trống thì ô chéo trong (ô X) và ô sát góc trên biên (ô C) thường là đưa góc cho đối thủ.
  3. Đi xong, đối thủ có thêm những ô hợp lệ nào? Đừng chỉ đếm số lượng, hãy nhìn vị trí. Một nước mở cho đối thủ nhiều lựa chọn trên biên hoặc gần góc thì dù bạn lật nhiều cũng có thể không đáng.
  4. Có ô yên hơn không? Hai nước đều không nhường góc thì so nước nào lật ít hơn, ít phơi quân biên trống hơn, và vẫn giữ lựa chọn cho lượt sau.
Chưa nghĩ ra nước hay thì kiểm theo thứ tự này. Nó không bảo đảm nước nào cũng tốt nhất, nhưng bớt được nhiều nước trông lật rất nhiều mà lại xấu.

Góc chắc rồi hãy lấy, cạnh góc còn trống thì khoan

Góc là ô chắc nhất trên bàn: chỉ có ba hướng kề. Bạn chiếm rồi thì đối thủ rất khó lật lại. Ô cạnh góc còn trống lại nguy hiểm. Ô chéo trong gọi là ô X, ví dụ b2 cạnh a1 còn trống. Ô sát góc trên biên gọi là ô C, ví dụ a2 và b1. Góc còn đó mà bạn đặt vào các ô này thì thường là nhường góc cho nước sau của đối thủ. Góc đã có chủ thì dải ô cùng chỗ mới bớt nguy.

Trước khi đặt: đen vừa vào b2, ô X cạnh góc còn trống. Trắng có quân ở c3, và a1 xuất hiện chấm.
Sau khi đặt: trắng lấy góc và lật b2. Một ô X trông vô hại đã đưa góc cho đối thủ.

Đánh biên thế nào: đừng để đối thủ nêm vào

Sau góc, bốn cạnh đáng tranh nhất. Quân trên biên chỉ bị kẹp từ một phía, chắc hơn quân giữa, nhưng đánh biên quá sớm hoặc để một ô trống đơn sẽ thành chỗ đối thủ chọc vào.

Lỗi hay gặp là để một ô trống trên biên, hai bên đều là quân của bạn. Đối thủ đặt hợp lệ vào ô đó từ phía trong thì thành nước nêm: quân này kẹp giữa hai quân của bạn, dọc biên không còn kẹp được nó, và thường lấy luôn góc. Khi chiếm biên, hãy nối quân thành một mảng, hoặc để khoảng trống chẵn ô.

Trước khi đặt: đen để một lỗ d1 trên cạnh trên. Trắng có quân ở d3, và d1 xuất hiện chấm.
Sau khi đặt: quân trắng d1 có đen hai bên, dọc biên không còn kẹp được. Cạnh trên của đen bị cắt làm hai.

Tầng 3: giữa ván hãy đếm còn mấy chỗ đặt, rồi mới đếm quân

Giữa ván, số quân trên bàn dễ đánh lừa. Bạn có thể lật một mảng về màu của bạn và trông hơn nhiều, nhưng đối thủ có bảy ô có chấm còn bạn chỉ có hai. Họ dễ chọn ô an toàn hơn, còn bạn có thể sớm bị đẩy vào ô nguy hiểm. Khi so hai nước, hãy xem đi xong mỗi bên còn mấy ô hợp lệ, rồi xem các ô đó có gần góc không. Thà tạm ít vài quân, đừng dễ dàng giao quyền chọn.

Số nước đi cũng không phải càng nhiều càng tốt theo kiểu đơn giản. Sáu ô đều nằm cạnh góc còn trống, trong khi hai ô của đối thủ đều an toàn, thì chỉ nhìn số lượng vẫn phán sai. Số lượng báo ai đang tự do hơn. Vị trí mới cho biết sự tự do đó có đáng không.

Nước A: đen đi f3, lật một mạch e4, f4, f5 và g4. Trông rất lãi, nhưng quân đen mới phần nhiều dính ô trống, và trắng có thêm 8 chấm.
Nước B: đen đi e7, chỉ lật e6. Trắng còn 5 chấm, trong đó b2 và g7 còn là ô nguy hiểm cạnh góc trống, nên lựa chọn hẹp hơn rõ.

Tầng 4: quân sát ô trống thường là vật liệu cho lượt sau của đối thủ

Quân kề ít nhất một ô trống có thể coi là quân biên trống. Chúng đứng gần chỗ sắp đặt, nên cũng dễ thành một phần đường kẹp của đối thủ. Giữa ván lật một mảng lớn thì bạn thường tạo thêm rất nhiều quân biên trống của bạn, và đối thủ có thêm nước ở vành ngoài. Đó là lý do hay gặp của chuyện lật nhiều mà càng lúc càng bí.

Không cần đếm chính xác quân biên trống mỗi nước. Trong ván, chỉ so hai ô đang cân nhắc: nước nào trải màu của bạn ra nhiều mép ô trống hơn, nước nào giữ thế ở trong và không cho đối thủ chỗ đặt mới. Nước yên hơn thường đáng tính trước.

Tầng 5: ô trống còn ít thì bắt đầu đếm chẵn lẻ theo vùng

Vào cuối ván, số quân cuối cùng cũng quan trọng, nhưng thứ tự đặt cũng quyết định. Coi các ô trống liền nhau là một vùng. Nếu hai bên chỉ lần lượt đặt trong vùng đó, ai lấy ô trống cuối thường dễ nắm vòng lật cuối. Vùng còn lẻ ô hay chẵn ô sẽ đổi nước cuối rơi vào tay ai.

Đây không phải câu “lẻ là thắng”. Bỏ lượt, nhiều vùng trống, và đường kẹp xuyên vùng đều đổi thứ tự. Người mới làm một bước đơn giản trước: còn khoảng mười ô trống thì dừng, đừng chỉ nhìn góc và số nước đi. Nhóm ô trống theo chỗ chúng có liền nhau không, và ước mỗi nhóm còn mấy nước. Lúc xem lại, kiểm xem bạn có vào một vùng quá sớm và để nước cuối cho đối thủ không.

Trước khi đặt: còn 5 ô, đến lượt trắng. Vùng phải trên 3 ô (lẻ), vùng phải dưới 2 ô (chẵn). Trắng đi được cả ba chỗ. Đen chỉ đi được vùng phải trên, và không vào được vùng phải dưới.
Sau khi đặt: trắng vào f1 ở vùng lẻ trước. Phải trên còn 2 ô, phải dưới còn 2 ô, đều thành chẵn. Đen chỉ đáp được ở phải trên, rồi nước cuối lại về trắng. Vùng phải dưới để trắng đi một mình.

Biến một ván với AI trên trang này thành bài tập

Tập không cần giải hết mọi vấn đề trong một ván. Mỗi ván chỉ một việc: ván đầu chuyên nhìn ô nguy hiểm cạnh góc còn trống, ván hai so số nước đi của hai bên, ván ba xem bạn tạo bao nhiêu quân biên trống. Cuối ván thêm một mục: còn khoảng mười ô trống thì nhóm các vùng liền nhau. Việc càng cụ thể, lúc xem lại càng dễ thấy bằng chứng.

Danh sách tập cho ván Reversi đầu

  1. Trước khi mở: chọn mức lật quân nhập môn. Ván này không lấy thắng làm mục tiêu. Chỉ tập nhìn góc và ô nguy hiểm cạnh góc còn trống trước mỗi nước.
  2. Lúc đặt: tự hỏi có góc chắc để lấy không. Không có thì tránh ô X và ô C cạnh góc còn trống, và chọn một nước vẫn để lại chỗ đặt cho lượt sau.
  3. Sau khi hai bên chạm nhau giữa ván: dừng ba giây, so ô hợp lệ sau hai nước đang cân nhắc, và xem nước nào tạo nhiều quân của bạn sát ô trống hơn.
  4. Còn khoảng mười ô trống: khoanh các vùng liền nhau, đoán nước cuối của mỗi vùng thuộc về ai. Đoán sai không sao. Hết ván thì xem lại để đối chiếu.
  5. Xong ván: chỉ ghi một chỗ cụ thể, ví dụ “b2 đã nhường a1”, hoặc “lật sáu quân ở đây xong thì bạn chỉ còn một chỗ đặt”.
Mở ván với AI
  • Gợi ý để đối chiếu, không để thay bạn nghĩ. Tự chọn một ô trước, rồi xem gợi ý có rơi gần vùng đó không. Khác nhau không có nghĩa bạn sai hẳn. Đó là lúc so hai nước: nước nào giữ góc, nước nào giữ lượt sau. Gợi ý theo đúng mức AI đang chọn.
  • Đi lại để làm thử nhỏ. Thấy một nước đưa ô nguy hiểm cạnh góc còn trống cho đối thủ thì quay lại bước đó, đổi sang ô yên hơn, và xem nước sau của đối thủ đổi ra sao.
  • Lúc xem lại chỉ viết một câu. Ví dụ: “Ở đây bạn chỉ chăm lật quân, nên góc bị nhường.” Câu đó có ích ở ván sau hơn là nói chung chung rằng chơi chưa tốt.

Chế độ hai người hợp để vừa đi vừa nói. Trước khi lấy góc hoặc bỏ lượt, cả hai có thể dừng để đếm ô hợp lệ. Nước trong phòng trực tuyến đồng bộ sang đối thủ, nên hãy xác nhận thêm một lần trước khi đặt. Ván trực tuyến không có đi lại. Đừng mang thói quen lúc tập vào ván với người khác.

Câu hỏi thường gặp

Chưa chơi Reversi bao giờ thì tập với AI có hợp không?

Hợp. Hãy chọn mức dịu hơn, và đặt mục tiêu là hiểu lật quân, bỏ lượt và đếm quân cuối ván, chưa cần thắng ngay. Đây là tìm kiếm trên máy trong trình duyệt, không phải hạng đấu, cũng không phải đối thủ có danh hiệu.

Ván với AI và ván hai người trên một máy có đi lại không?

Có. Hai chế độ đó có đi lại, gợi ý và xem lại, để bạn đi lại một nước lật. Phòng trực tuyến vừa nhận nước là đồng bộ sang đối thủ, nên không có đi lại.

Vì sao bàn đôi khi không cho đặt đúng ô bạn bấm?

Ô trống đó không kẹp được đường nào, nên không phải nước hợp lệ. Hãy tìm ô có chấm. Nếu không còn chấm, hãy bỏ lượt, đừng tiếp tục bấm ô không có dấu.

Số quân vẫn hơn mà cuối ván lại thua, vì sao?

Giữa ván lật nhiều quân thường nuốt luôn những ô bạn còn đặt được. Trước cuối ván, hãy đếm mỗi bên còn mấy nước hợp lệ. Số nước đi hết trước thì số quân trên bàn hay bị lật lại một mạch ở vài nước cuối.

Ô X và ô C cạnh góc còn trống khác nhau thế nào?

Ô X là ô chéo trong của góc, ví dụ b2 cạnh a1 còn trống. Ô C là ô sát góc trên biên, ví dụ a2 và b1. Góc còn trống thì cả hai loại đều dễ nhường góc, chỉ khác đường đưa. Góc đã có chủ thì dải ô đó mới bớt nguy.

Có phải lúc nào cũng nên lật càng ít càng tốt?

Không. Lật ít chỉ là hướng thường gặp giữa ván, khi bạn muốn bớt quân biên trống và giữ số nước đi. Đó không phải luật cứng. Lấy góc an toàn, ép đối thủ bỏ lượt, hoặc đã vào cuối ván phải tranh số quân, thì lật nhiều lại đúng mục tiêu. Câu cần hỏi là sau khi lật thêm, đối thủ được những ô nào.

Chẵn lẻ cuối ván nên tập thế nào?

Bắt đầu từ một vùng ô trống liền nhau. Còn khoảng mười ô thì đếm vùng đó có mấy ô, và đoán ai đặt vào ô cuối. Xong ván thì xem lại để đối chiếu. Quen rồi hãy xử hai vùng, và xem bỏ lượt đổi thứ tự đặt ra sao.

Lúc nào thì đánh được biên?

Góc còn trống thì quân trên biên dễ bị đối thủ kẹp lại từ phía góc. Thường an toàn hơn khi góc của cạnh đó đã có chủ, hoặc khi bạn nối được quân trên biên thành một mảng và không để một ô trống đơn.

Nước nêm là gì?

Đối thủ đặt vào ô trống nằm giữa hai quân biên của bạn. Quân đó có quân của bạn hai bên, dọc biên không còn bị kẹp, thì gọi là nêm. Nó thường cắt cạnh của bạn, và nước sau có thể lấy góc nhờ chỗ đó.

Mở ván có nước cố định nào phải thuộc không?

Lúc mới chơi không cần thuộc định thức. Việc của phần mở là giữ quân ở giữa, lật ít, ít đụng biên, và giữ chỗ đặt cho bạn. Quen số nước đi và quân biên trống rồi, xem tên các thế mở cũng chưa muộn.